Coğrafi İşaretli Ürünlerin Önemi

Coğrafi işaretli ürünler, bir bölgenin kültürel ve doğal değerlerini ekonomik kazanca dönüştüren en önemli araçlardan biridir.
Batman’ın Sason Balı, Sason çileği, Gercüş Mezrune Üzüm Pekmezi ve Hasankeyf mehina sarımsağı gibi ürünler, yalnızca yöresel lezzetler değil; ilin tarımsal potansiyelini ve marka değerini temsil eden stratejik unsurlardır.
Bu ürünler, üreticiye katma değer sağlarken kırsal kalkınmayı destekler, istihdam yaratır ve yerel ekonomiye doğrudan katkı sunar.

Coğrafi işaretli ürünlerin gerçek gücü, yalnızca nasıl üretildikleriyle değil, nasıl korundukları ve nasıl denetlendikleriyle ortaya çıkar. Türkiye’de bu konuda en başarılı örneklerden biri Anzer Balı, diğeri ise Zile Pekmezidir.
Anzer Balı’nda üreticiler kayıt altına alınmakta; kovan yerleri, çiçek florası ile üretim, paketleme ve satış süreçleri sıkı bir denetime tabi tutulmaktadır.
Ürün, özel etiket ve hologramlarla yalnızca yetkilendirilmiş satış kanalları üzerinden tüketiciye sunulmakta; böylece taklit ve hileli ürünlerin önüne geçilmektedir.
Bu bütüncül yapı, Anzer Balı’nın marka değerini koruyan temel unsurdur.

Aynı yaklaşımın Sason Balı için de eksiksiz biçimde uygulanması gerekmektedir.
Sason Balı, sahip olduğu zengin flora ve doğal üretim koşullarıyla önemli bir potansiyele sahiptir. Ancak bu potansiyelin gerçek değere dönüşmesi; üretim alanlarının, kovan yerlerinin, arıların beslenme kaynaklarının ve hasat yöntemlerinin belirli standartlar çerçevesinde denetlenmesiyle mümkündür. Bununla birlikte balın içerik ve kalite analizlerinin düzenli olarak yapılması, şeker şurubu ya da katkı maddesi içermediğinin laboratuvar ortamında teyit edilmesi zorunludur.

Benzer bir hassasiyet, Gercüş Mezrune Üzümünden elde edilen pekmez için de geçerlidir.
Bal ve pekmez gibi ürünler, doğaları gereği hileye açık ürünlerdir.
Bu nedenle üretimden işleme ve satışa kadar tüm sürecin kayıt altına alınması, coğrafi işaretin güvenilirliğini doğrudan etkiler. Geleneksel üretim yöntemlerinin korunması kadar, denetimli ve şeffaf bir sistemin kurulması da bu ürünlerin sürdürülebilirliği açısından belirleyicidir.

Bu noktada kooperatifler ve KOOP marketler, coğrafi işaretli ürünler için kritik bir güven halkasıdır. Anzer Balı ve Zile Pekmezi nasıl yetkili ve kontrollü satış kanalları üzerinden tüketiciye ulaştırılıyorsa, Sason Balı ve Gercüş Mezrune Üzüm Pekmezi de KOOP marketlerde satışa sunulmalıdır.
Bu yaklaşım, hem üreticinin emeğini korur hem de taklit ve merdiven altı üretimin önüne geçer.

Coğrafi işaretli ürünlerin gerçek anlamda korunması; tescil, üretim alanı ve yöntem denetimi, sertifikalı paketleme, yetkili satış zinciri ve düzenli laboratuvar kontrolleriyle mümkündür.
Bu çerçevede ilgili bakanlık tarafından Batman’da kurulacak bir gıda laboratuvarı, başta bal ve pekmez olmak üzere yöresel ürünlerin taklit ve hileden arındırılmasını, coğrafi işaretli ürünlerin ise etkin biçimde denetlenmesini sağlayacaktır.

Sonuç olarak, Batman’ın coğrafi işaretli ürünleri yalnızca ekonomik değer üretmekle kalmaz; kültürel kimliği güçlendirir, toplumsal güveni artırır ve sürdürülebilir kalkınmaya katkı sağlar.
Sason Balı ve Gercüş Mezrune Üzüm Pekmezi, doğru koruma ve denetim mekanizmalarıyla ilin hem bugününü hem de geleceğini güvence altına alacak güçlü markalar olarak öne çıkmaktadır.